Friends  |  Press Room  |  Contact Us

The International School for Holocaust Studies

´Van Nummers naar Namen – Van Namen naar Gezichten`
Archiefonderzoek Voortgezet Onderwijs & ‘Spreek, Laat Je Horen’ – Holocaust Memorial Day op school

Martijn Pellis


Martijn Pellis

Martijn Pellis, sinds tien jaar leraar geschiedenis MAVO 1-4 en Havo-VWO 1-2 op het Mollerlyceum te Bergen op Zoom, heeft in 2008 samen met een groep collega´s het seminar ´Lesgeven over de Holocaust` gevolgd aan de International School for Holocaust Studies-Yad Vashem.

De reis naar Jeruzalem en het seminar hebben Martijns focus in de geschiedenislessen flink veranderd. Voor hij het seminar volgde, doceerde Martijn vooral de grote lijnen van de oorlog. Het seminar heeft hem geïnspireerd meer aandacht te schenken aan de persoonlijke verhalen uit de Holocaustgeschiedenis. Ook leerde Martijn tijdens het seminar het belang van het benadrukken van de menselijke kant van de daders. De wreedheden die destijds door mensen zijn gepleegd, kunnen ook vandaag de dag door mensen worden uitgevoerd. Martijn meent dat zijn lessen, zijn visie en zijn benadering door het seminar zijn verrijkt.

Dat Martijn zijn lessen over de Holocaust baseert op persoonlijke verhalen, is te zien in zijn lesprogramma ‘Van Nummers naar Namen – Van Namen naar Gezichten’. Leerlingen worden gestimuleerd archiefonderzoek te verrichten, om zo persoonlijke geschiedenissen van Joodse slachtoffers uit Bergen, de woonplaats van de leerlingen, samen te stellen. Het basisidee is dat persoonlijke verhalen grote gebeurtenissen tastbaar maken.
De leerlingen werken gedurende het hele schooljaar aan het onderzoek. Aan het einde van deze periode leveren de leerlingengroepen een verslag in. Dit verslag bestaat uit verschillende onderdelen:

  • het levensverhaal van hun ‘Bergenaar’,
  • een beschrijving van hun woonplaats Bergen van voor de oorlog,
  • een interview met een grootouder uit Bergen over zijn/haar oorlogsherinneringen,
  • een leerlingenlogboek dat toont wie wat waar heeft gedaan.

De leerlingen krijgen een lijst met namen van Joodse slachtoffers uit Bergen, iedere groep kiest een persoon. Vervolgens levert de docent een lijst met mogelijke bronnen die aangeboord kunnen worden voor meer informatie. Naast de bekende zoekmachines op internet worden de volgende mogelijke digitale bronnen voorgesteld:

  1. www.joodsmonument.nl
  2. www.archieven.nl
  3. www.yadvashem.org -
    Klik op Digital Collections, Shoah names database en Shoah-Related Lists.
  4. www.kranten.kb.nl

Van Nummers naar Namen

Daarnaast worden de leerlingen gestimuleerd (begeleid) contact op te nemen met diverse instanties, zoals Yad Vashem, Kamp Westerbork, Kamp Vught, De Hollandsche Schouwburg en het NIOD, om meer informatie te verkrijgen.
Het is de bedoeling dat de leerlingen het grootste deel van het onderzoek thuis verrichten, achter de computer.
Het interview met de grootouder(s) heeft ten doel een beeld te schetsen van het (voor-)oorlogse leven in de woonplaats van de leerlingen. De verslagvorm van dit interview is vrij.
Op basis van het persoonlijke verhaal van het Joodse slachtoffer uit Bergen, en de beschrijving van het leven in Bergen voor en tijdens de oorlog, stellen de leerlingen een persoonlijk en historisch document op.

In de jaren na het seminar heeft Martijn op verschillende manieren vorm gegeven aan Holocausteducatie. In 2010, 2011 en 2012 heeft hij een ´Holocaust Memorial Day´ georganiseerd, indrukwekkende dagen waarop leerlingen in kleine groepen workshops volgen en in gesprek gaan met ooggetuigen en deskundigen. Voor een beschrijving van de HMD in het Mollerlyceum in 2012 , `Spreek, Laat Je Horen´, klik hier.